GÖBEL TERMAL TESİSLERİ
PAKET ARITMA TESİSİ
1-ATIKSU ARITMANIN AMACI
Atıksular, suyun evlerde, sanayide ve diğer ticari faaliyetlerde kullanılması sonucu kirlenmesiyle oluşur.
Arıtılmamış atıksuların alıcı ortama deşarj edilmesi neticesinde atıksuların içerisinde bulunan organik maddelerin ayrışması sonucu alıcı ortamın oksijeni azalacak, anarobik ve septik şartlar oluşacaktır. Atıksu, organik bileşikler, azot ve fosforun yanı sıra patojen mikroorganizmalar, toksik maddeler ve bir çok mikro kirleticileri de ihtiva etmektedir. Atıksu bünyesinde bulunan kirlilik, atıksuyun yaklaşık % 1- 1,5 katı kadardır. Arıtmadan maksat, atıksudaki bu kirliliğin % 95 ler mertebesinde arıtmaktır.
Atıksuyun hangi arıtma derecesine kadar arıtılması gerektiği, alıcı ortamın özümseme kapasitesine, hassasiyetine ve arıtılan suyun yeniden farklı amaçlar için kullanılması ihtiyacına göre değişmektedir.

2-BİYOLOJİK ARITMA
Biyolojik arıtma, atıksu içerisinde çözümüş, askıda ve kolloid haldeki organik maddelerin ( protein, karbonhidrat, yağ asitleri, aminoasitler) mikroorganizmalar vasıtasıyla stabil hale getirilerek sistemden uzaklaştırmaktır.
Mikroorganizmalar, kolloidal ve çözünmüş karbonlu organik maddeleri çeşitli gazlara ve yeni hücrelere dönüştürerek kullanırlar. Hücre dokusunun özgül ağırlığı sudan daha fazla olduğundan arıtılmış sudan çökerek ayrılır. Bu mikrooganizmaları ortamdan ayırmadıkça arıtım tamamlanmış olmaz.
Bu projede bir aktif çamur prosesi olan Kesikli Biyolojik Reaktör (SBR) prosesi seçilmiştir. Bu proseste organik maddelerin stabilizasyonu (havalandırma) ve çöktürme aynı ünitede olmaktadır. Paket arıtma üniteleri 50 ila 1.000 kişilik nüfusa eşdeğer kapasitede atık su arıtabilen arıtma üniteleridir. Sistemdeki aerobik mikroorganizmalar, havalandırma ile sağlanan oksijeni kullanarak organik kirliliği su ve karbondioksite dönüştürür. Proseste oluşan fazla çamur miktarı çok azdır ve çamur hacim ölçümleri neticesinde belirli periyotlarda sistemden uzaklaştırılır.
Kesikli aktif çamur prosesi; aktif çamur sistemleri arasında az alan kaplaması, enerji sarfiyatının düşük olması ve işletim kolaylığı nedeniyle tercih edilen bir prosestir.
Sık kullanım alanları; ilçe, belde ve köy gibi küçük yerleşim birimleri, dinlenme kampları, konaklama tesisleri, restoranlar, yazlık siteler, askeri birlikler, okullar, oteller, hastaneler, çiftlikler, şantiyeler ve fabrikalardır.
Avantajları şunlardır:
1. Düşük yatırım & İşletme maliyeti
2. Tam otomatik çalışma
3. Minimum yetişmiş işletmeci ve bakım elemanı gereksinimi
4. İşletme sorunlarının az oluşu
5. Taşınabilirlik ve kolay monte edilebilme
6. Minimum alan ihtiyacı
7. Koku oluşmaması ve sessiz çalışma

3- PAKET ARITMANIN ÇALIŞMA PRENSİBİ
Paket arıtma ünitesinin aşağıdaki süreçlerden oluşmaktadır:
A-Doldurma ve havalandırma: Dengeleme havuzunda biriken atıksular terfi pompasıyla seviye kontrollü olarak paket arıtma ünitesine basılır. Doldurma işlemi arıtma tankının belirlenen üst noktasındaki seviye kontrolü ile devreden çıkana kadar devam eder. Doldurma işlemi başladığı anda blower da otomatik olarak devreye girer. Havalandırma işlemi reaktör dolduktan sonra 1 saat daha devam eder ve pano kontrollü olarak blower devreden çıkar. ( havalandırma işlemi toplamda 4 saattir)
B- Dinlendirme: Belirlenen havalandırma işlemi tamamlandığında blower devreden çıkarak dinlenmeye geçer. Bu aşamada bakteriler/biyokütle arıtılmış sudan ayrılarak reaktörün dibine çöker. Bu işlem için gerekli süre 1 saattir. (havalandırma ve dinlenme süreleri oluşacak atıksu miktarına göre panodan ayarlanabilmektedir.)
C- Boşaltma/Deşarj: Dinlenme işlemi süresi tamamlandıktan sonra deşarj vanası otomatik olarak açılır ve arıtılmış suyu boşaltmaya başlar. Boşaltmanın tamamlanmasının ardından deşarj vanası kanır ve blower (havalandırma işlemi) tekrar devreye girer. Boşaltma işlemi de 1,0 saattir.Dengeleme havuzunda atıksu olduğu müddetçe süreç doldurma işlemiyle yeniden başlar.
Bir şarj için geçecek süre 6 saat olup, günde 4 şarj yapabilecektir. Şarj süreleri programdan değişebilme özelliğine sahiptir.
D- Çamur uzaklaştırma: Operatör tarafından belirli zamanlarda havalandırma havuzunda bakteri/biyokütle konsantrasyonu kontrol edilerek fazla çamur vidanjörle çekilecektir.

Kumanda prensibi
– Terfi Pompası
Terfi pompasının kontrol anahtarı “0” konumunda iken pompa çalışmamaktadır. Anahtar “2” konumunda iken pompayı terfi havuzundaki seviye şalteri kumanda etmektedir. Seviye şalteri üst limitte ise pompa çalışmakta, seviye şalteri alt limitte ise pompa çalışmamaktadır. Ayrıca arıtma tesisinde yer alan seviye topu üst limitte ise pompa çalışmamaktadır. Anahtar “1” konumunda pompa manuel olarak kumanda edilmektedir.
– Blower
Blowerin kontrol anahtarı “0” konumunda iken blower durmakta, “2” konumunda bloweri 24 saatlik zaman saati ve ünitedeki seviye topları kontrol etmektedir. Kontrol anahtarı “1” konumunda iken blower manuel olarak çalışmaktadır.
– Deşarj Vanası
Pompanın kontrol anahtarı “0” konumunda iken pompa çalışmamaktadır. Anahtar “2” konumunda iken pompayı ünitedeki seviye şalteri ve 24 saatlik zaman saati kumanda etmektedir. Zaman saatine göre ve seviye şalteri üst limitte ise pompa çalışmakta, zaman saatine göre veya seviye şalteri alt limitte ise pompa çalışmamaktadır. Anahtar “1” konumunda pompa manuel olarak kumanda edilmektedir.
5- PROSES KONTROLÜ
Paket arıtma tesislerinin verimli bir şekilde işletilmesi, ekipmanların ömürlerinin uzun olması ve sürekli istenen kalitede çıkış suyu elde edilmesi için operatör tarafından aşağıda belirtilen iş ve işlemleri belirtilen sürelerde yerine getirilmesi gerekmektedir:
– Dengeleme havuzu girişinde konulan ızgaranın kontrol edilerek, dolması durumunda dışarı alınarak temizlenip yerine bırakılması (Bu işlem atıksuyla gelen çöpün miktarına göre günde bir veya birden çok yapılması gerekebilir. Prosesin sağlıklı işlemesi ve pompalar ve diğer ekipmanların arızalanmaması ve verimli çalışmaları açısından sepet ızgaranın düzenli temizlenmesi çok önemlidir.)
– Günlük olarak tüm ekipmanların ( pompa, blower vs.) ses, titreşim ve sıcaklıklarının normal olup olmadığının kontrolü,
– Ara sıra ekipmanların çektiği akımlar kontrol edilmelidir.
– Ana panoya gelen elektrik voltajında dalgalanmalar olup olmadığı kontrol edilmeli,
– Terfi pompasında tıkanma olup olmadığının günde en az bir kere paket arıtmanın girişindeki gelen atıksu miktarı gözlemlenerek kontrolü,(pompada tıkanma varsa sökülerek temizlenip yerine takılması gerekmektedir.)
– Terfi pompası en az haftada bir sökülerek fana takılan çöp vs olup olmadığı kontrol edilmeli ve temizlenmelidir.
– Blower emiş filtresinin ortalama haftada bir tayzikli hava ile temizlendikten sonra yerine takılması, ( bu işlem ortamın toz durumuna göre değişkenlik arzeder. Bu yıkama süresi daha çok tecrübe edilerek belirlenir). Hava emiş filtresi 6 ayda bir değiştirilmelidir.
– Blower çıkış basıncı manometre üzerinden kontrol edilerek normal çıkış basıncını sağlayıp sağlamadığı gözlemlenmeli,
– Dengeleme havuzunda ve paket arıtmadaki şamandıralarda takılma olup olmadığının kontrol edilmesi, şamandıralara takılan çöp ve üstüpülerin düzenli olarak temizlenmesi,
– En az 3 (üç) günde bir havalandırma esnasında ve her bir paket arıtmanın tam dolu olduğu esnada 1 lt lik dereceli silindirle çamur hacmi kontrol edilir ve yarım saatlik bekletme süresi sonunda çöken çamurun hacmi 400 ml den fazla ise, fazla biyokütle reaktörden vidanjör yardımıyla çekilir.
– Günde bir defa purjör hattının vanası açılarak (2 dk) difüzör hattında biriken pisliklerin ve suyun atılması,
– Haftada bir havalandırma esnasında, difüzörlerde kaynamanın düzgünlüğü kontrol edilmeli,